Actueel

Klimaatlopen Ede naar Wageningen en Wageningen naar Oosterbeek

Op zaterdag 31 oktober en zondag 1 november hebben 160 kerkelijke betrokken mensen gelopen om te pleiten voor rechtvaardige afspraken over ons klimaat tijdens de aanstaande internationale klimaatconferentie in Parijs.
We hebben 3 etappes gelopen. Op zaterdag 31 oktober van de Ontmoetingskerk van de Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt in Ede naar de Arboretumkerk in Wageningen, via een tussenstop op de Franse Kamp waar een natuurwerkgroep van A Rocha werkt. De deelnemers, in totaal ruim 60, waren afkomstig uit zo’n 20 plaatsen inclusief , Ede, Wageningen, Oosterbeek, Arnhem, Amsterdam, Delft, Drunen, Leiden, Culemborg, Deventer, Amersfoort en Oss.
In de startviering in de Ontmoetingskerk wees ds Henk van Hemmen er op dat God de natuur kleur heeft gegeven, en ook op onze opdracht om te werken in de Schepping, ieder op zijn of haar eigen manier, de landbouwer op zijn tractor en de onderhandelaars in Parijs om rechtvaardige afspraken te maken, met de hoop dat Gods zegen op ieders werk zal rusten. Wethouder Leon Meijer vertelde dat de gemeente Ede gecommitteerd en ambitieus is voor duurzaamheid. Ede wil zelfs tot de top horen van de Nederlandse gemeentes op duurzaamheid. De gemeente heeft vele initiatieven en programma’s op het gebied van energie, vuilscheiding enz. Tijdens de klimaattop in Parijs organiseert Ede haar eigen top. En er is ook een programma om kerkgebouwen te stimuleren over te gaan tot zonne-energie. De wethouder kondigde aan dat de Ontmoetingskerk ook zonnecellen zal krijgen.
P1070917-LDe wandeling, aangevoerd door de dragers van het spandoek, voerde door de stad Ede en het bos de Sijsselt naar de Franse Kamp, een voormalige opslagplaats van munitie dat nu onderhouden wordt als natuurgebied door A Rocha. Na een enthousiaste inleiding door John Smits, de leider van de groep, over het werk van een grote groep kerkelijk betrokken vrijwilligers om dit terrein terug te geven aan de natuur informeerde weerman Reinier van den Berg de wandelaars over de grote schreden waarmee het klimaat verandert, en de nu al zichtbare effecten zoals extremer weer met zowel plensbuien als extreme droogte, verhoging van de gemiddelde temperatuur op aarde en de stijging van het zeeniveau. Daardoor zullen aan het einde van deze eeuw onbeschermde laaggelegen kustgebieden met name in Zuid Oost Azië niet langer bewoonbaar zijn, zonder beschermingsvoorzieningen. Klimaatverandering is geen theorie, het is een meetbaar feit, stelde hij.
Vervolgens ging de wandeling door de bossen van Wageningen Hoog naar de Arboretumkerk, waar de dag besloten werd met een zeer goed bezochte Iona Vesper viering met 80 aanwezigen geleid door ds Gerke van Hiele. In de viering hebben we de Eeuwige gevraagd ons de juiste weg te wijzen, en hebben uitgesproken dat ons op weg gaan mag betekenen dat we uit onszelf treden, dat we ons mogen openstellen voor anderen en hen tegemoet mogen gaan. Dat we de vrede mogen zoeken van de aarde en de hemel. P1080001-LBurgemeester van Rumund stelde dat voor hem persoonlijk het wereldlijke en het geestelijke niet gescheiden zijn. Hij wees op het belang van internationale samenwerking, de diverse activiteiten van de Gemeente Wageningen om klimaatneutraal te worden in 2030, en met name op de stimulerende rol die de wethouder voor Duurzaamheid speelt, de innovaties van de Wageningen Universiteit, onder andere de opwekking van elektriciteit uit plantwortels. Hij vertelde over het grote aantal zonnepanelen, het burgerinitiatief “Vallei Energie”, de Woningstichting, over een ‘nul op de meter woning” (zowel elektriciteit als gas) en een nieuwbouwwijk met als doel ‘nul op de meter’. De bijdrage van de burgemeester is ook te zien via opnames die RTV Rijnstreek maakte. We besloten de dag met een heerlijke en voedzame vegetarische maaltijd aangeboden aan de klimaatlopers door de Arboretumkerk gemeenschap.
Op zondag 1 november, Allerheiligen voor de Rooms Katholieken, begonnen we de dag met een Scheppingsviering in de Bevrijdingskerk, waarin werd voorgegaan door ds Erica Hoebe. We zongen het Klimaatlied en lazen Psalm 67, waarin gevraagd wordt om Gods zegen. We lazen ook Spreuken 6 de verzen 6-11. In haar overweging wees ds Hoebe op de wonderbare wereld van de mieren, zo klein en ogenschijnlijk zo ongeorganiseerd, maar toch zo sterk (ze tillen tot 7 maal het lichaamsgewicht) en doelgericht, bouwend aan onderkomens en voorraden voor de winter. Aan het einde van de viering hebben de kinderen de vondsten van hun zoektocht buiten naar zaden in de ark gedaan. Zaden, omdat de zaden hoop vertegenwoordigen bij uitstek op een nieuwe start, een nieuw jaar, een nieuw voorjaar waarin ze ontkiemen, een nieuwe zomer waarin ze uitgroeien en weer vrucht dragen, een nieuwe herfst waarin ze het leven voor het nieuwe jaar weer aanleggen en een nieuwe winter om te rusten.
Na de viering liepen we bij prachtig weer met 40 mensen afkomstig uit vele plaatsen en provincies en behorend bij verschillende kerkgemeenschappen inclusief Doopsgezind, Christelijke Gemeenschap, Jona, Vineyard, Nederlandse Gereformeerde Kerk, Doopsgezind, PKN, RK enz. naar Renkum via het bospad over de Wageningse Berg, en uitkijkend over de Neder-Rijn. In de PKN kerk in Heelsum werd ons soep en drinken aangeboden door zojuist Groene Kerk geworden PKN Gemeente. Tijdens de lunch vertelde wethouder Wendy Ruwhof van de gemeente Renkum over de diverse initiatieven de de gemeente op touw heeft gezet en uitgevoerd, inclusief het geheel met zonnepanelen bedekte dak van de nieuwe bibliotheek in Oosterbeek, tegenover het gemeentehuis. Na de lunch hebben we gezamenlijk de laatste 3 coupletten van het Klimaatlied gezongen.
Na de viering zijn we door het prachtige Heelsumse beekdal en de bossen van Wolfheze gelopen. Daarbij wandelden we een stuk in stilte hebben, twee aan twee om de schoonheid van de natuur te ervaren. Na ongeveer 1 kilometer hebben we met ‘onze wandelpartner’ de ervaring en beleving van het gaan in stilte  gedeeld. Deze vorm van wandelen  was voor velen een heel inspirerende ervaring. Aan het einde van de middag bereikten we het klooster van de Trapistinnen Koningsoord in Oosterbeek, waar we op tegelijkertijd arriveerden met de groep wandelaars uit Elst, bij Nijmegen, zodat we samen als een groep van 100 lopers het terrein op mochten lopen, het klooster in. In het klooster hebben we deelgenomen aan de Vespers voor Allerheiligen, waarin we met de zusters hebben gezongen om Gods hulp, als een grote menigte (openingslied 229), waarin we onze God hebben geloofd met Psalm 34, 98 en waarin we samen hebben mogen bidden. Na de Vespers hebben we, in grote dankbaarheid voor de gemeenschap van gelovigen die we mochten zijn tijdens de klimaatlopen en als gasten van de zusters, onze klimaatlopen afgerond met een kop koffie of thee en een krentenbol. Voor de Wageningse werkgroep Kerk en Milieu zijn de klimaatlopen een inspiratie geweest om de wandelingen te vervolgen met een uitwerking naar de praktijk van alledag van het gedachtegoed dat wordt aangereikt door de encycliek ‘Laudato Si’. We hebben uitgesproken bij de zusters dat we onze vervolgactiviteiten aan de deelnemers aan de klimaatlopen in de regio zullen melden, ter inspiratie van eenieder.

Henk van Schaik
Werkgroep Kerk en Milieu

Pelgrimeren in de Vredesweek

Samen op wandelen is een rustgevende manier om open te staan voor elkaar en voor de omgeving. In het kader van de Vredesweek namen enige honderden deel aan een Pelgrimswandeling met de fancy naam Walk of Peace in Den Haag op 20 september, georganiseerd door Pax en Raad van Kerken Nederland. De wandeling ging langs diverse interessante locaties van Den Haag Hollands Spoor naar een open terrein achter het Museon. Geanimeerd en ontspannen trok men door Den Haag beschenen door een vriendelijk herfstzonnetje. Zo kon de indrukwekkende moskee Mescidi Aksa moskee, oorspronkelijk een synagoge, bezocht worden. De deelnemers kregen er een witte roos, die de meesten weer bij het Joodse Kindermonument bij de Nieuwe Kerk neerlegden.

BPeacewalk1ij het Museon werd het woord gevoerd door dr. Hielke Wolters, adjunct secretaris-generaal van de Wereldraad van Kerken. Het besluit van de Wereldraad van Kerken in Busan, om op een open manier samen op weg te gaan in pelgrimswandelen voor Vrede en Gerechtigheid, wordt in verschillende landen uitstekend opgepakt. Soms is het aandachtspunt vrede, soms duurzaamheid. We leven in een multiculturele wereld, of we willen of niet. Juist daarom moet het bij de oecumene gaan om de “gehele bewoonde wereld”. Hierbij is de interreligieuze dialoog van groot belang; anders worden mensen van verschillende godsdiensten maar al te gemakkelijk vijanden van elkaar. Slavernij en apartheid bestaan formeel niet meer; zo zal er ook een dag kunnen zijn zonder oorlog. We hebben het recht daarop hoop te houden.

Peacewalk2Het aantal aanhangers van godsdiensten, zowel Christendom als Islam stijgt in de rest van de wereld. Daar zijn de kerkleiders vaak belangrijker dan de regeringsleiders. De gezamenlijke inzet van de kerken om elkaar te vinden en naar vrede te zoeken, is dus hoogst relevant.

Freek Landmeter van Pax hield de deelnemers voor dat het vredeswerk een nieuwe betekenis krijgt gezien de huidige, internationale situatie. Als we elkaar in de ogen kunnen kijken, is de vrede nabij. In het Nabije Oosten is de huidige situatie voor velen ondraaglijk. Soms ook als gevolg van ons eigen geweld. In een wereld met groot onrecht en veel geweld, zijn we zelf ook niet veilig. Wie bij ons veiligheid zoekt, moet daarom welkom zijn. De menselijke waardigheid is in het geding. Maar een lange weg is nog te gaan.

Jaap Schouls

Transformatie naar nieuw KerkNet kan in gang worden gezet

In de bijeenkomst van KerkNet op 29 januari is door sleutelfiguren gesproken over het ‘Voorstel voor de kerkelijke samenwerking in Wageningen: KerkNet Wageningen’. De vertegenwoordigers van het Apostolisch Genootschap, de Hersteld Apostolische Zendingskerk, de Evangeliegemeente Salem, de Baptistengemeente De Ontmoeting, de Vineyardgemeente, het International Christian Fellowship, de Nederlands Gereformeerde Kerk en de Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt deelden mee dat hun besturen en kerkenraden zich in het voorstel kunnen vinden. De hoop is dat ook de Amazing Grace Parish gemeente zich nog bij het nieuwe Kerknet aansluit.
Tijdens de algemene ledenvergadering van de Raad van Kerken op 13 november vorig jaar hadden de besturen en kerkenraden van de Arboretumkerk – Vrijzinning op weg, de locatieraad van de Rooms Katholieke geloofsgemeenschap in Wageningen en de Protestantse Gemeente te Wageningen al eerder ingestemd met voorstel. Dit betekent dat de transformatie naar het nieuwe” KerkNet Wageningen in gang gezet kan worden.
Kerknet Wageningen bestaat al enkele jaren als een informeel platform waarin sleutelfiguren uit 12 verschillende Wageningse kerken en geloofsgemeenschappen contact met elkaar onderhouden en elkaar op de hoogte houden over wat er bij hen in de gemeenschap speelt. Dat blijft ook in de toekomst zo. De groep van sleutelfiguren komt twee tot driemaal per jaar bij elkaar. Daarnaast zal een kernorganisatie voor KerkNet worden gevormd om zaken te faciliteren. Dat betreft onder andere het verzorgen van het secretariaat, het bijhouden van de website en het verspreiden van een digitale nieuwsbrief.

Leden Raad van Kerken akkoord met ‘nieuw’ KerkNet

Tijdens de algemene ledenvergadering van de Raad van Kerken in Wageningen hebben de besturen/kerkenraden van de Arboretumkerk – Vrijzinning op weg, de locatieraad van de Rooms Katholieke geloofsgemeenschap in Wageningen en de Protestantse Gemeente te Wageningen ingestemd met het ‘Voorstel voor de kerkelijke samenwerking in Wageningen: KerkNet Wageningen‘.
Dit houdt in dat de lidkerken van de Raad van Kerken zich akkoord verklaren met de opzet van een nieuw KerkNet Wageningen. Het ‘nieuwe’ KerkNet Wageningen is een netwerk van christelijke Wageningse kerken en geloofsgemeenschappen dat aansluit bij de roeping van de Wageningse kerken, met respect voor de onderscheiden tradities. Om de ontmoeting binnen KerkNet en gezamenlijke activiteiten van twee of meerdere kerken en geloofsgemeenschappen in Wageningen te bestendigen en te stimuleren kunnen de activiteiten van het ‘oude’ KerkNet Wageningen en de Raad van Kerken Wageningen woden samengebracht en voortgezet in het ‘nieuwe’ KerkNet Wageningen.

Jubileum Raad van Kerken Ede

Zaterdag 8 november vierde de Raad van Kerken in Ede het 45-jarig jubileum. Hein Pieper, afgestudeerd theoloog, voormalig Tweede Kamerlid voor het CDA en tegenwoordig dijkgraaf voor het waterschap Rijn en IJssel sprak daar over de participatiesamenleving. Daarbij ging hij in op het huidige politieke, maatschappelijke en economische bestel en de veranderingen in samenleving.

Pieper ging in op het idee van de maakbare samenleving. De overheid wil de samenleving dienen met goede wetgeving, maar kan daarin doorslaan. Dan ontneemt het de burger verantwoordelijkheidsgevoel en geeft zij burgers een stok in handen om de overheid mee te slaan als iets fout gaat. Momenteel poogt de overheid juist taken af te stoten om begrotingen op orde te krijgen. De samenleving wordt daardoor al gauw overvraagd. Mensen moeten participeren en lijken de gaten op te moeten vullen die de overheid laat vallen. Ook hierbij is meer sprake van sturing van boven af in plaats van een ontwikkeling die uit de burgers zelf komt, stelt Pieper.

Pieper vindt dat de mensen weer zelf weer eigenaar moeten worden van hun buurt en kerken weer eigenaar van hun kwaliteiten en die behoren in te zetten. De overheid moet een dienende positie innemen waarbij ze wel kaders stelt, maar vooral datgene faciliteert waar de burger zelf mee komt. Zo stimuleer je dat mensen zich eigenaar voelen van hun bijdrage aan de samenleving. Om zoiets goed te laten verlopen, is er gemeenschapszin nodig. Aan kerken doet Pieper de oproep zich actief op te stellen in de samenleving, maar daarbij wel een eigen plan te trekken. Kerken moeten zich niet laten gijzelen door de politiek, maar vooral die zaken opzoeken waar zij zich echt ‘eigenaar’ van voelen.

De presentatie van Pieper is te vinden op de website van de Raad van Kerken in Ede

Deining in de Bevrijdingskerk

Ruim 130 mensen bezochten op donderdag 30 oktober de voorstelling Deining in de Bevrijdingskerk. Meborah maakte opnamen die via YouTube bekeken kunnen worden.

Deining-AIn een hilarische voorstelling toonden de Wageningse kerkdichter en theoloog Andries Govaart en de kerkmusici Wim Ruessink en Johan Klein Nibbelink de diversiteit van het Nieuwe Liedboek van de protestantse kerken. Voor het liedboek uit 1973 met 150 psalmen en 491 liederen is in 2013 een vervangende editie gekomen met 1016 liederen. Wat maakt een lied tot een mooi kerklied? Wordt dat alleen door de tekst bepaald of kan evenzo goed de muzikale compositie daarvoor doorslaggevend zijn? De psalmen zijn alle ook weer opgenomen in het Nieuwe Liedboek, maar dat geldt niet voor alle liederen uit de editie van 1973. Tot verrassing en soms ook tot verdriet van het publiek blijken er in de nieuwe uitgave enkele ‘klassiekers’ geschrapt.

Deining-D  Het Nieuwe Liedboek kent liederen van diverse stromingen; confessioneel, evangelisch, oecumenisch of uit de basisgemeente van de Protestantse Kerk. Andries, Wim en Johan lieten van al deze stromingen voorbeelden horen. Ook heel bijzondere liederen kwamen aan bod; een lied gebaseerd op een oude hymne, een lied over de heilige Sint Nicolaas, een lied waarin de verschillende vrouwen in de Bijbel worden bezongen. Er werd enthousiast meegezongen door het publiek. Begeleid door het kerkorgel van de Bevrijdingskerk, maar soms ook door klarinet, accordeon, melodica, gitaar, drums of fluit. Hoe kan een kerkelijke gemeente vertrouwd raken met het Nieuwe Liedboek? De spelers presenteerden daarvoor een bijzondere wiskundige formule die vooral tot veel hilariteit leidde. Maar met hun voorstelling ‘Deining’ hebben zij wel een heel leuke formule bedacht om mensen enthousiast voor het liedboek te maken.

Deining-BNa afloop van de voorstelling waren er veel enthousiaste reacties. Links en rechts wordt er al nagedacht hoe de avond een vervolg kan krijgen. Er werd bij de nabespreking al een korte evaluatie gemaakt en dat wordt nog vervolgd. In Rhenen werd al tweemaal een zangavond rond het Nieuwe Liedboek gehouden en er bestaan al plannen voor een derde avond. Ook in Wageningen zullen we op basis van de evaluatie bezien, hoe de energie die deining teweeg bracht op een goede manier benut kan worden.

Platform als katalysator van diaconale activiteiten in Ede

Teus Hubert was op 13 juni te gast als inleider tijdens de seizoenafsluiting van de Raad van Kerken. Hij is voorzitter van de Stichting Diaconaal Platform Ede. Dit platform bestaat sinds 2006. Een twintigtal kerken in Ede overleggen en wisselen daar informatie uit over diaconale aangelegenheden. Het platform is namens de kerken gesprekspartner voor de overheid en voor hulpverleners. Daarnaast het platform zichzelf als de katalysator van de diaconale activiteiten in Ede.
Kerken hebben iets te bieden, stelde Hubert. Ze zijn in het weefsel van de ‘civil society’ een belangrijk element. In de besluitvorming over de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) heeft de gemeente expliciet de opdracht gekregen de kerken daarbij te betrekken. “Als de overheid terugtreedt, moeten vrijwilligers en mantelzorgers meer gaan doen en is het netwerk van de kerken belangrijk. Kerken en kerkmensen willen niet alleen praten maar ook doen. Geloven doe je in je eigen kerk – de diaconie is er voor om dingen te doen.”
Het werk van de Stichting Diaconaal Platform Ede heeft geresulteerd in:

  • De oprichting van de praktische hulpdienst Voor Elkaar Ede met circa 70 vrijwilligers (2010)
  • De oprichting van het Interkerkelijke Noodfonds met bijdragen van 9 kerken en de gemeente Ede (2011)
  • De start van het project Schuldhulpmaatje Ede met circa 40 gecertificeerde vrijwilligers (2012)
  • De pilot Bezoekwerk voor mensen met psychische beperking (2013)
  • De opening van het Diaconaal Punt in een pand dat wordt gedeeld met de Streekpastor Max en het Leger des Heils, direct naast het inloopcentrum Meet-Inn.

De Stichting ‘DPE-in uitvoering’ is als een uitvoerend orgaan onder het Diaconaal Platform geplaatst. Dat maakt het mogelijk om voor diverse activiteiten een steunaanvraag in te dienen bij verschillende fondsen. “Het mooie bij kerken is dat telkens blijkt dat er vrijwilligers te mobiliseren zijn”, aldus Hubert. “Participeren in de samenleving, of omzien naar elkaar is mensen uit de kerken eigen.” Soms is het volgens hem wenselijk de inzet vanuit kerken te segmenteren, zodat onderdelen meer een eigen gezicht krijgen. Het platform moet daarbij een middel zijn om kerken te activeren.
Greet van Erp van het Diaconaal Wmo Platform Wageningen sloot aan op de inleiding van Teus Hubert met een kort overzicht van wat in Wageningen in dit verband gebeurt. De omvang van de kerkelijke gemeenschap in Ede maakt dat een en ander daar meer omvang heeft dan in Wageningen en daarmee ook voor ligt. In verschillende zaken treedt het Diaconaal Wmo Platform Wageningen graag in het voetspoor van het platform in Ede.

Jaap Schouls

Pelgrimage naar Keltisch Christelijke spiritualiteit

IMG_5158Sinds 1999 bestaat in Wageningen een pelgrimsgroep die rondom thema’s bezinningsavonden organiseert en per seizoen vijf zaterdagen pelgrimerend wandelt. Iedere twee jaar, tussen Hemelvaart en Pinksteren pelgrimeren we verder van huis. Dit jaar hebben we met 16 deelnemers 10 dagen inspiratie gezocht in de Keltisch Christelijke spiritualiteit in de Ring of Kerry in Zuid West Ierland.
Aan de hand van teksten liederen en overwegingen hebben we gesproken, gereflecteerd en gezongen. Onze ‘reis’ begon met het onderwerp “Verwonderen”. Op dag 2 stonden we stil bij “Gast zijn op Aarde”. Dag 3 hebben we “Oude sporen willen ontdekken” . Dag 4 was het thema “Ken je mij?” Op dag 5 stonden we stil bij “Verzoenen” en was op Hemelvaart (Dag 6) de uitdaging “Omvormen”. Dag 7 hebben we gereflecteerd op “Verbinden” en dag 8 op Psalm 148 “Ik prijs je gelukkig”, om op dag 9 met Psalm 122 “Thuiskomen” te eindigen.

EIMG_5185en prachtige ervaring in Ierland was dat we hebben gehoord en gezien hoe veel en ondoorgrondelijk maar ook prachtig Gods wegen zijn. We leerden dat de Ierse heiligen Sint Brandaan en Sint Patrick rond 500 na Christus leefden in grote eenvoud, met de natuur overeenkomstig de Egyptische woestijnvaders van enkele eeuwen daarvoor. Hoe ook de Heilige Martinus, bisschop van Tours, door deze traditie was geïnspireerd, en hoe relevant deze waarden ook zijn voor onze tijd en in ons eigen leven.

Met dank aan onze voorgangers, Emmy Kwakkel en Ben Piepers, en onze organisatoren, Inge Engels, Ypie Blauw , Lieuwien Koster en Henk de Jong zien we terug op een tocht waarin we onze Christelijke fundamenten hebben mogen herijken en verrijken, en ook aan onze fysieke gesteldheid hebben kunnen werken.

Voor het komende seizoen 2014 – 2015 staat het huis centraal in de bezinning van de pelgrimsgroep. Het huis is de metafoor voor je leven, spiritualiteit en levenszin. De bezinningsavond op dinsdag wordt gevolgd door een pelgrimswandeling op zaterdag. Voor het hele programma zie www.pelgrimswageningen.nl. U bent van harte welkom om deel te nemen aan de bezinningsavonden en de pelgrimswandelingen.

Henk van Schaik en Maria van Schaijk